Quyết Định 3389/QĐ-BTC: Xóa Bỏ Thuế Khoán, 3 Thay Đổi Lớn Hộ Kinh Doanh Cần Biết
Nội dung bài viết
I. TỔNG QUAN VỀ QUYẾT ĐỊNH 3389/QĐ-BTC
Ngày 06/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Quyết định 3389/QĐ-BTC, phê duyệt Đề án chuyển đổi mô hình quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán.
Đây được xem là bước ngoặt trong cải cách thuế, hướng tới một hệ thống quản lý minh bạch, số hóa và bình đẳng hơn giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
Mục tiêu trọng tâm của đề án gồm:
- Hiện đại hóa quản lý thuế, tăng tính minh bạch.
- Bảo đảm công bằng trong chính sách thuế giữa các loại hình kinh doanh.
- Đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ cho hộ kinh doanh.
II. BA THAY ĐỔI LỚN MÀ HỘ KINH DOANH PHẢI NẮM RÕ
2.1. Từ thuế khoán sang cơ chế tự kê khai, tự nộp thuế
Quyết định 3389/QĐ-BTC đánh dấu bước ngoặt lớn khi chấm dứt hình thức thuế khoán. Các hộ kinh doanh sẽ tự kê khai và nộp thuế theo doanh thu, chi phí thực tế.
Đây là hướng đi tất yếu để tăng tính minh bạch và bình đẳng giữa hộ kinh doanh và doanh nghiệp.
2.2. Phân nhóm hộ kinh doanh theo doanh thu
Bộ Tài chính sẽ chia hộ kinh doanh thành 4 nhóm để áp dụng mức quản lý phù hợp:
- Nhóm 1: Hộ kinh doanh có tổng doanh thu hằng năm dưới 200 triệu đồng.
- Nhóm 2: Hộ kinh doanh có tổng doanh thu hằng năm từ 200 triệu đồng đến 3 tỷ đồng.
- Nhóm 3: Hộ kinh doanh có tổng doanh thu hằng năm trên 3 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng.
- Nhóm 4: Hộ kinh doanh có tổng doanh thu hằng năm trên 50 tỷ đồng.
Việc phân nhóm nhằm áp dụng chính sách thuế, phương pháp quản lý, chế độ kế toán và hình thức hóa đơn phù hợp cho từng nhóm.
2.3. Đẩy mạnh số hóa và giao dịch điện tử
Từ 01/01/2026, 100% hộ kinh doanh sẽ thực hiện khai, nộp và tra cứu thuế điện tử, đồng thời mở tài khoản ngân hàng riêng cho hoạt động kinh doanh.
Việc số hóa này giúp minh bạch dòng tiền, giảm thất thu và hạn chế giao dịch tiền mặt.
III. BẢNG SO SÁNH GIỮA PHƯƠNG THỨC THUẾ KHOÁN (CŨ) VÀ PHƯƠNG THỨC KÊ KHAI (MỚI) ÁP DỤNG CHO HỘ KINH DOANH TỪ 01/01/2026
| Tiêu chí | Thuế khoán (cũ) | Kê khai doanh thu/thu nhập (mới) từ 01/01/2026 |
| Cách xác định thuế | Theo mức khoán cơ quan thuế ấn định | Theo doanh thu/thu nhập thực tế, tự kê khai |
| Đối tượng áp dụng | Đa số hộ kinh doanh | Phân theo 3 nhóm doanh thu |
| Số lần kê khai | Thường 1 lần/năm | Nhóm 1: 2 lần/năm
Nhóm 2: 4 lần/năm Nhóm 3: kê khai theo tháng Nhóm 4: kê khai theo tháng |
| Căn cứ tính thuế | Số liệu ước tính/cán bộ thuế khảo sát | Doanh thu thực tế hoặc lợi nhuận kê khai, có chứng từ |
| Mức thuế GTGT, TNCN | Áp dụng chung, không phân biệt quy mô | Theo nhóm doanh thu, phù hợp thực tế |
| Hình thức kê khai, nộp thuế | Chủ yếu thủ công, hồ sơ giấy | 100% điện tử, dùng Etax, phần mềm miễn phí |
| Quản lý hóa đơn | Có thể sử dụng hóa đơn giấy, không bắt buộc điện tử | 100% hóa đơn điện tử từ máy tính tiền |
| Kết nối, giám sát doanh thu | Phụ thuộc khai báo, chưa liên thông dữ liệu | Tích hợp dữ liệu với ngân hàng, TMĐT, các ngành liên quan |
| Hỗ trợ chuyển đổi, công cụ quản lý | Không có hoặc rất hạn chế | Hỗ trợ 100%, cung cấp phần mềm, giảm thời gian & chi phí |
| Mục tiêu | Thu ngân sách, đơn giản quản lý | Minh bạch, công bằng, khuyến khích phát triển kinh nghiệp |
IV. VẬY, HỘ KINH DOANH CẦN LÀM GÌ ĐỂ THÍCH ỨNG?
Trong bối cảnh Quyết định 3389/QĐ-BTC sắp có hiệu lực, hộ kinh doanh cần chủ động chuẩn bị để đáp ứng mô hình quản lý thuế mới. Cụ thể:
- Kê khai theo doanh thu thực tế: Mọi giao dịch, doanh thu và chi phí cần được ghi nhận, lưu trữ và đối soát chính xác thay cho ước tính.
- Triển khai hóa đơn điện tử: Với doanh thu > 1 tỷ, sử dụng hóa đơn điện tử thay cho hóa đơn viết tay, đảm bảo dữ liệu được kết nối với cơ quan thuế, minh bạch và dễ kiểm tra
- Ứng dụng công cụ quản lý số: Sử dụng phần mềm quản lý bán hàng và kế toán điện tử để tự động tổng hợp doanh thu, lập hóa đơn, giảm sai sót và tiết kiệm thời gian tuân thủ.
